Σε ανάρτηση του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Θανάσης Κριεκούκης με αφορμή την κακοκαιρία Byron που σφυροκόπησε τους Δήμους της Δυτικής Αττικής επισήμανε το γεγονός ότι ναι μεν έχουν γίνει κάποια έργα για την προστασία της περιοχής, ωστόσο η Δυτική Αττική παραμένει ευάλωτη μπροστά σε ένα κλίμα που πλέον έχει αλλάξει.
«Ανθεκτικές Πόλεις ή Πόλεις σε Παράλυση;
Η Δυτική Αττική στην εποχή της κλιματικής κρίσης
Τα έντονα πλημμυρικά φαινόμενα χθες και σήμερα (σ.σ. 4/12 και 5/12 στη Δυτική Αττική επανέφεραν με δραματικό τρόπο μια αλήθεια που όλοι γνωρίζουμε, αλλά ελάχιστοι αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα.
Η Αττική παραμένει μια μητρόπολη ευάλωτη. Μια περιοχή που «λυγίζει» μπροστά σε κάθε ισχυρή βροχή, με κλειστά σχολεία, πλημμυρισμένους δρόμους και μια καθημερινότητα που διαλύεται μέσα σε λίγες ώρες κακοκαιρίας. Κι όμως, το 2025, η εικόνα αυτή δεν θα έπρεπε καν να υφίσταται.
Οι πόλεις μας σχεδιάστηκαν για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια. Η κλιματική κρίση δεν αναμένεται. Είναι ήδη εδώ. Οι βροχοπτώσεις είναι πιο σύντομες, πιο έντονες και πιο απρόβλεπτες. Οι λεκάνες απορροής δεν μπορούν να διαχειριστούν τον όγκο νερού, το δίκτυο αποχέτευσης ομβρίων λειτουργεί στα όρια, οι υποδομές παραμένουν παρωχημένες.
Και τα πλημμυρικά επεισόδια που βλέπουμε στην Ελευσίνα, στη Μαγούλα, στη Μάνδρα και στον Ασπρόπυργο δεν είναι «ατυχίες».
Είναι η νέα κανονικότητα. 104 αντιπλημμυρικά έργα αναζητούν χρηματοδότηση Σύμφωνα με τα στοιχεία της Περιφέρειας, για τα δύο τρίτα των αναγκαίων αντιπλημμυρικών έργων δεν υπάρχει χρηματοδότηση. Πρόκειται για 104 κρίσιμες παρεμβάσεις ( πολλά από αυτά ώριμα και απαραίτητα) που παραμένουν στα συρτάρια.
Η συζήτηση δεν μπορεί να γίνεται πλέον στα όρια του πολιτικού ευχολογίου. Η Περιφέρεια Αττικής οφείλει να απαιτήσει, όχι απλώς να ζητήσει, τους απαραίτητους πόρους από το κεντρικό κράτος. Η ασφάλεια εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών δεν είναι «έργο βιτρίνας». Είναι υποχρέωση. Και οι πολίτες δεν γίνεται να ενημερώνονται μόνο με το 112. Το 112 προειδοποιεί αλλά δεν προστατεύει.
Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται μετάβαση σε πραγματικές δομές Πολιτικής Προστασίας. Η πρόταση για τη δημιουργία ενός σύγχρονου «Κέντρου Επιχειρήσεων Κρίσεων & καταστροφών» στον Δήμο Ελευσίνας ή και ευρύτερα στους Δήμους της Δυτικής Αττικής, με δυνατότητα παρακολούθησης φαινομένων σε πραγματικό χρόνο, συντονισμό υπηρεσιών και άμεση επιχειρησιακή απόκριση δεν αποτελεί πολυτέλεια.
Είναι βασική προϋπόθεση για να υπάρχει σχέδιο, ευθύνη και αποτελεσματικότητα. Η αδράνεια πληρώνεται. Και πληρώνεται ακριβά. Οι πλημμύρες του 2017 και του 2018, τα χθεσινά και σημερινά φαινόμενα, απέδειξαν ότι η Δυτική Αττική μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο μιας κρίσης σε λίγα λεπτά. Χωρίς κεντρικό συντονισμό, τα σχέδια μένουν στα χαρτιά. Και η εμπειρία των τοπικών συμβουλίων, των υπηρεσιών και των πολιτών αξιοποιείται ελάχιστα.
Οι πολίτες έχουν ευθύνη και πρέπει να το πούμε καθαρά. Για δεκαετίες, η κοινωνία αντιμετώπισε την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως χώρο εξυπηρετήσεων, γνωριμιών και προσώπων, όχι ως χώρο διοίκησης, σχεδιασμού και λογοδοσίας. Επιλέξαμε δημάρχους και περιφερειάρχες με κριτήρια που σε πολλές περιπτώσεις δεν είχαν σχέση με την ικανότητα διαχείρισης κρίσεων, τεχνικών έργων ή σύγχρονων προκλήσεων.
Σήμερα θερίζουμε αυτές τις επιλογές. Αν θέλουμε πραγματικά ανθεκτικές πόλεις, πρέπει πρώτα να διαμορφώσουμε ανθεκτική δημοκρατική συνείδηση. Να αξιολογούμε με βάση την αποτελεσματικότητα, τη γνώση και την προοπτική, όχι το «φαίνεσθαι» και την ευκολία.
Πέντε άμεσες αλλαγές που πρέπει να ξεκινήσουν τώρα.
Με εμπειρία πολλών ετών στα Δημοτικά Συμβούλια της περιοχής, οι προτεραιότητες είναι απολύτως ξεκάθαρες:
- Δημιουργία Κέντρου Επιχειρήσεων Κρίσεων & Καταστροφών Με εξειδικευμένο προσωπικό, αισθητήρες πλημμυρών, ψηφιακές εφαρμογές και ενιαία πρωτόκολλα συνεργασίας.
- Ολοκλήρωση και χρηματοδότηση όλων των κρίσιμων αντιπλημμυρικών έργων χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς αλλαγές πορείας λόγω διοικητικών εναλλαγών.
- Πράσινες υποδομές που μειώνουν την ένταση των φαινομένων Δενδροφυτεύσεις, διαπερατά υλικά, πράσινες στέγες, κάθετοι κήποι, ενίσχυση των χώρων απορρόφησης νερού.
- Ενεργή συμμετοχή των πολιτών Εκπαίδευση, ενημέρωση, διάχυση του σχεδίου πολιτικής προστασίας. Ο πολίτης πρέπει να ξέρει τι να κάνει πριν την κρίση, όχι την ώρα της.
- Διαφάνεια και λογοδοσία σε κάθε έργο και χρονοδιάγραμμα. Η εποχή της αδιαφάνειας τελείωσε. Τα έργα πρέπει να κρίνονται δημόσια. Η επόμενη ημέρα δεν γίνεται να μοιάζει με την προηγούμενη. Η Ελευσίνα, η Μαγούλα και συνολικά η Δυτική Αττική βρίσκονται μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή.
Είτε θα συνεχίσουμε να «τρέχουμε πίσω από τα φαινόμενα», είτε θα αποφασίσουμε να σχεδιάσουμε, να επενδύσουμε και να μετατρέψουμε τις πόλεις μας σε πρότυπα Ανθεκτικότητας.
Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι εκδηλώσεις, αναρτήσεις και δημόσιες σχέσεις. Είναι όραμα, σχέδιο, υλοποίηση. Και το μέλλον, το πολύ κοντινό μέλλον, θα κριθεί ακριβώς σε αυτό».