Αιμιλία Μπουρίτη | Καλλιτεχνική Πλατφόρμα Συν+Εργασία ΑΜΚΕ
Μια συμμετοχική, διακαλλιτεχνική δράση για τη μνήμη, την αγροτική γη και το μέλλον
των κοινοτήτων
Αγρόκτημα Θοδωρή Πετρόγιαννου, Ασπρόπυργος
Σε συνεργασία με τον Αγροτικό Σύλλογο Ασπροπύργου
Με την υποστήριξη και υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, της
Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της Γενικής
Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς και του
Ιδρύματος Βασιλείου Τσίγκου
Την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, στο αγρόκτημα και το θερμοκήπιο του Θοδωρή
Πετρόγιαννου στον Ασπρόπυργο, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η συμμετοχική και
διακαλλιτεχνική δράση «Η Κόρη στον Άδη | Επιστροφή στη Γη», με πρωτοβουλία της Αιμιλίας
Μπουρίτη και της Καλλιτεχνικής Πλατφόρμας «Συν+Εργασία» ΑΜΚΕ.
Η δράση συνδύασε θεατρική αφήγηση, ποίηση, μουσική, τραγούδι, performance και
προβολές εικαστικών έργων. Το αγρόκτημα και το ανενεργό θερμοκήπιο μεταμορφώθηκαν
σε ένα ενιαίο καλλιτεχνικό τοπίο, όπου συναντήθηκαν η τέχνη, η αγροτική γη και η συλλογική
μνήμη. Το θερμοκήπιο απέκτησε μια σχεδόν σεληνιακή ατμόσφαιρα. Τα δημοτικά
μελοποιημένα ποιήματα και τραγούδια της χορωδίας Συν+Εργασία, η κλασική μουσική και οι
μελαγχολικές νότες του πιάνου συνομίλησαν με την performance, η οποία ενσωμάτωνε υλικά
του ίδιου του χώρου. Η αρχιτεκτονική του θερμοκηπίου, η σωματικότητα των καλλιτεχνών και
οι ήχοι του αέρα που μετακινούσε τα υλικά έγιναν μέρος της καλλιτεχνικής εμπειρίας.
Η δράση συνομιλούσε συμβολικά με τον μύθο της Περσεφόνης και τον Κάτω Κόσμο. Η πίεση
που δέχεται η αγροτική παραγωγή στο Θριάσιο Πεδίο αποτέλεσε τον πυρήνα αυτής της
σύνδεσης. Αν η γη πάψει να παράγει και οι αγρότες εγκαταλείψουν το επάγγελμά τους, το
τοπίο κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν σύγχρονο Άδη, όπου η Περσεφόνη θα παραμένει
εγκλωβισμένη. Το αγρόκτημα και ο περιβάλλων χώρος λειτούργησαν ως καμβάς,
αποτυπώνοντας τις διαφορετικές χρήσεις γης. Η γειτονική δραστηριότητα ανακύκλωσης
χαρτιού και η καθημερινή διέλευση φορτηγών από την περιοχή «Βελανιδιές» ενίσχυσαν
συμβολικά αυτή την εικόνα.
Απέναντι σε αυτή την εικόνα, το αγρόκτημα του Θοδωρή Πετρόγιαννου έδωσε ένα μήνυμα
ελπίδας. Η παραγωγή, τα ζώα, οι καλλιέργειες και η καθημερινή εργασία των ανθρώπων που
φροντίζουν τον χώρο δείχνουν ότι η Περσεφόνη εξακολουθεί να έχει θέση στο Θριάσιο Πεδίο
όσο η γη παραμένει ζωντανή. Παράλληλα, οι προβολές εικαστικών έργων στον εξωτερικό
χώρο του θερμοκηπίου ανέδειξαν, με διαφορετικές προσεγγίσεις και τεχνοτροπίες, τη σχέση
του ανθρώπου με την τροφή, τη γη και τον τόπο.
Η δράση ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση ανάμεσα σε αγρότες, καλλιτέχνες,
εκπροσώπους του Αγροτικού Συλλόγου Ασπροπύργου, των «Ενεργών Πολιτών
Ασπροπύργου» και το κοινό. Οι συμμετέχοντες μοιράστηκαν βιώματα και προβληματισμούς
για το μέλλον της αγροτικής γης, την τροφή, τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, την τοπική
ταυτότητα και την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων. Η συνάντηση έκλεισε με την αίσθηση ότι
είχε δημιουργηθεί ένας ουσιαστικός χώρος επικοινωνίας και κοινότητας.
Ο διάλογος ανέδειξε ότι οι προκλήσεις του Ασπροπύργου συνδέονται με ευρύτερα
ευρωπαϊκά ζητήματα, όπως η βιωσιμότητα, η πρόσβαση στην τροφή, η κοινωνική συνοχή και
η ανθεκτικότητα των κοινοτήτων. Τονίστηκε επίσης η ανάγκη στήριξης του πρωτογενούς
τομέα και προστασίας της αγροτικής γης.
Οι συντελεστές
Σκηνοθεσία, performance, εικαστική εγκατάσταση και ενεργοποίηση κοινοτήτων: Αιμιλία
Μπουρίτη.
Θεατρική αφήγηση: Σοφία Λιάκου. Ποίηση: Γεωργία Συριοπούλου. Κλασικό τραγούδι: Λουκία
Σπανάκη. Πιάνο: Αουλόν Μπίνο. Προσωπική μαρτυρία και ποντιακό τραγούδι: Χριστίνα
Σοφιανίδου.
Στη χορωδία της Συν+Εργασία, με αρβανίτικα μοιρολόγια, συμμετείχαν οι Μαίρη Αβραάμ,
Ελένη Δάρα, Μαρία Καψάλα, Κούλα Λιόση, Καίτη Νερουτσού Λιόντα, Κατίνα Νερούτσου και
Κατίνα Πέππα Ρούτη.
Στη δράση συνεργάστηκαν επίσης οι τοπικοί εικαστικοί καλλιτέχνες Κωνσταντίνος Βερούτης,
Παναγιώτης Βρούβας, Θεανώ Καμπόλη, Αργυρώ Καματερού, Αιμιλία Μελετίου, Μαρία
Μηλιώνη, Βασίλης Μουζάκας, Άννα Παπαδοπούλου, Ματίνα Σιώκη, Κωνσταντίνος
Τσεκιρίδης, Αλεξάνδρα Τσίγκου, Ιωάννα Χαλδαίου-Ατάλλα και Ανδρέας Χριστάκης.
Κινηματογράφηση: Μαρία Αθανασοπούλου
Φωτογραφία: Δήμητρα Τσάμη
Οργάνωση εθελοντών Καλλιόπη Μπουρίτη
Φροντιστές: Νέλλη Πουλοπούλου, Δημήτρης Μπουρίτσας, Κώστας Τσούριαννης και
Παναγιώτης Βιττωράκης
Συνεργασίες και υποστήριξη
Η υλοποίηση της δράσης έγινε από την Αιμιλία Μπουρίτη και την Καλλιτεχνική Πλατφόρμα
«Συν+Εργασία» ΑΜΚΕ, στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος ΑΜΟΛΗ, με την
υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, της Διεύθυνσης Νεότερης
Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής
Κληρονομιάς, καθώς και του Ιδρύματος Βασιλείου Τσίγκου. Η δράση πραγματοποιήθηκε σε
συνεργασία με τον Αγροτικό Σύλλογο Ασπροπύργου.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στον Θοδωρή Πετρόγιαννο για την παραχώρηση του
αγροκτήματος, στον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας Ιωάννη Κατσαρό, στη Σπυριδούλα Φιλιππή
και στο «Τρεχαντήρι» για την παραχώρηση εξοπλισμού, στη Μαριάννα Κουντουράρου και
στην εθελοντική ομάδα του Συλλόγου Ελληνορουμανικής Φιλίας «Άγιοι Κωνσταντίνος και
Ελένη», στον Σπύρο Βερούτη για την οπτικοακουστική, απαιτητική κάλυψη των χώρων,
καθώς και στη συνεργατική ομάδα της Καλλιτεχνικής Πλατφόρμας «Συν+Εργασία».
Η «Συν+Εργασία» συνεχίζει να δημιουργεί συνεργασίες ανάμεσα σε καλλιτέχνες, αγρότες και
τοπικές κοινότητες, αναδεικνύοντας μέσα από τη συμμετοχική τέχνη ζητήματα που αφορούν
τον τόπο, τη μνήμη, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων.
Συν+Εργασία και Rural Pact (Αγροτικό Ευρωπαϊκό Σύμφωνο)
Η Δρ. Αιμιλία Μπουρίτη, ερευνήτρια και εικαστικός/performance artist, είναι ιδρύτρια και
διευθύντρια της Συν+Εργασία ΑΜΚΕ, η οποία ιδρύθηκε το 2007 και εδρεύει στον
Ασπρόπυργο. Από το 2016, μέσω του διεθνούς προγράμματος «ΑΜΟΛΗ», η Συν+Εργασία
συνδέει τη σύγχρονη τέχνη με την αγροτική ζωή, τη γη, την τοπική παραγωγή, την
ανθεκτικότητα και την πολιτιστική μνήμη, σε συνεργασία με καλλιτέχνες, αγρότες και τοπικές
κοινότητες. Είναι μέλος του ευρωπαϊκού δικτύου Rural Pact (Αγροτικό Σύμφωνο) και
συμμετέχει σε έξι θεματικές ομάδες εργασίας για την καινοτομία στη δημόσια πολιτική στις
αγροτικές περιοχές, την ενεργειακή μετάβαση, τις γυναίκες της υπαίθρου, την ερημοποίηση
και επανακατοίκηση, την αγροτική κινητικότητα, καθώς και τον πολιτισμό και τη
δημιουργικότητα στην ύπαιθρο. Οι φθινοπωρινές δράσεις της Συν+Εργασία εντάσσονται στη
φιλοσοφία του Συμφώνου, προωθώντας τη βιωσιμότητα της αγροτικής γης, την πολιτιστική
κληρονομιά και την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων.
