Στην πρώτη παρουσίαση γνωριμίας για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο στην Μάνδρα που έλαβε χώρα την Τρίτη 20 Μαϊου ο λόγος μετά τον Δήμαρχο, Αρμόδιο Δρίκο πήγε στον Πρόεδρο της αναδόχου εταιρίας Δημήτριο Σαμαρά, ο οποίος έκανε εκτενή αναφορά στην λειτουργία και στις διαδικασίες που θα υπάρξουν με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο. Μάλιστα απηύθυνε κάλεσα στους κατοίκους του Δήμου Μάνδρας – Ειδυλλίας να το επικοινωνήσουν, προκειμένου όσο γίνεται περισσότεροι να κάνουν προτάσεις, γιατί όπως είπε χαρακτηριστικά «το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο γίνεται με την βοήθεια των πολιτών, για τους πολίτες.»
Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ πως μετά τις ομιλίες του Δημάρχου και του προέδρου της αναδόχου εταιρίας, έγιναν ερωτήσεις από τους παριστάμενους αναφορικά με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο.
«Αγαπητέ Δήμαρχε ευχαριστώ πάρα πολύ. Τα είπες όλα. Θα προσπαθήσω και εγώ να συμπληρώσω κάποια πράγματα. Καλησπέρα λοιπόν και από εμένα. κ. Γενικέ, δημοτικοί σύμβουλοι, Αντιδήμαρχοι, πολίτες, κάτοικοι του Δήμου Μάνδρας – Ειδυλλίας. Πραγματικά είναι χαρά και τιμή και ευθύνη βέβαια ότι έχουμε αναλάβει το σχεδιασμό του Δήμου σας. Ενός δήμου που συνδυάζει πολλά χαρακτηριστικά και αναπτυξιακά και περιβαλλοντικά και πραγματικά έχουμε μιλήσει και με το Δήμαρχο αρκετές φορές για όλο αυτό το εγχείρημα, όπως και με το Γενικό σας και θα δώσουμε το καλύτερο εαυτό μας», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Σαμαράς και συνέχισε:
«Η χωροταξία από μόνη της είναι μία λέξη που είναι εύηχη βέβαια και στα συνθετικά της προσπαθεί να βάλει τάξη στο χώρο, κάτι το οποίο όλοι το θέλουμε. Μέσα από αυτό το σχεδιασμό θα δούμε πως θα οργανωθεί καλύτερα ο Δήμος μιας που με βάση αυτά που θα δουλέψουμε σε αυτό το σχεδιασμό είναι όπως είπε ο κ. Δήμαρχος που θα καθορίσουν τις τύχες του Δήμου σας και της περιοχής για τα επόμενα πάρα πολλά χρόνια, 30, 40, ίσως και παραπάνω.
Άρα με αυτή την έννοια πράγματι και για εμάς, αλλά και για εσάς ως δημοτική αρχή, αλλά και ως πολίτες ακόμα η ευθύνη είναι μεγάλη, μιας που καλούμαστε να σχεδιάσουμε για το μέλλον του Δήμου σας.
Το έργο αυτό και το λέω έργο παρότι δεν είναι ένα τεχνικό έργο που μπορεί να φαίνεται. Δεν είναι ένα κτήριο, μία πλατεία, ή κάτι άλλο, είναι ένα άυλο έργο όπως το λέμε, είναι μία μελέτη, η οποία θα έχει χάρτες, θα έχει σχέδια. Θα έχει και κείμενα με πάνω από χίλιες σελίδες. Είναι αυτή που με βάση τις απαιτήσεις και τις προδιαγραφές θα ορίσει πάρα πολλά πράγματα. Ότι έχει να κάνει με τις χρήσεις γης. Τους όρους δόμησης, τι μπορεί να γίνει και τι δεν μπορεί να γίνει στο Δήμο σας.
Την αξία και την αναγκαιότητα της χωροταξίας την έχει αναγνωρίσει η ελληνική πολιτεία και την ένταξη για όλη τη χώρα βέβαια, για 250 περίπου Δήμους σε όλη τη χώρα στο Ταμείο Ανάκαμψης, γιατί απαιτούνταν πάρα πολλά χρήματα για να γίνει αυτός ο σχεδιασμός. Όλο αυτό το εγχείρημα με την κωδική ονομασία «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», τον μεγάλο αρχιτέκτονα και πολεοδόμο, εκπονούνται για όλη τη χώρα τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Κύριος του έργου είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αναθέτουσα αρχή είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος. Αυτό διενεργεί το συγκεκριμένο διαγωνισμό, τον οποίο είχαμε έτσι τη χαρά και την τύχη να τον κερδίσουμε εμείς.
Η όλη προσπάθεια μας θα ελέγχεται από μία τριμελή επιτροπή που όπως είπε ο κ. Δήμαρχος αποτελείται από τον Πρόεδρο αυτής που θα είναι εκπρόσωπος του Τεχνικού Επιμελητηρίου, από ένα μέλος που θα είναι εκπρόσωπος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ένα τρίτο μέλος που θα είναι από το Δήμο σας.
Τι θα κάνει αυτό το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο; Ουσιαστικά θα πάει σε όλη τη γεωγραφική έκταση του Δήμου, δηλαδή και στις εντός σχεδίου περιοχές, αλλά και στις εκτός σχεδίου περιοχές, σε όλες τις Δημοτικές Ενότητες και σε όλες τις Δημοτικές Κοινότητες, θα πάει και θα ορίσει συγκεκριμένες χρήσεις γης. Δηλαδή που θα επιτρέπεται να γίνει, τι θα επιτρέπεται να γίνει, με ποιους όρους δόμησης. Δηλαδή που και τι θα μπορεί να χτίσει κάποιος. Ποιοι θα είναι οι συντελεστές δόμησης. Άρα λοιπόν ότι θα προβλέψουμε σε αυτό το σχέδιο, αυτό μόνο θα μπορεί να γίνει και τίποτα άλλο.
Επίσης ότι έχει να κάνει με τις υποδομές του δήμου που πρέπει να προβλέψουμε έτσι ώστε να τις χωροθετήσουμε και να τις προβλέψουμε σε αυτό το σχεδιασμό, αυτές είναι οι υποδομές, αυτά τα έργα θα μπορούν να γίνουν και όχι άλλα. Άρα με αυτή την έννοια αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η ευθύνη και η δική μας, αλλά τολμώ να πω και η δική σας είναι μεγάλη, γιατί πρέπει λίγο να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας και να σκεφτούμε πως θέλουμε το Δήμο σας, εδώ το Δήμο Μάνδρας – Ειδυλλίας που εσείς ζείτε, κατοικείτε και μεγαλώνετε τα παιδιά σας θέλετε να είναι για τα επόμενα 30 χρόνια.
Θα μου πείτε που να ξέρουμε εμείς πως θα είναι μετά 30 χρόνια. Και όμως αυτό πρέπει να κάνουμε. Θα πρέπει λίγο να οραματιστούμε, να ξεπεράσουμε τους αυτούς μας και παρότι και η δημοτική αρχή και γενικά όλοι οι σχεδιασμοί είθισται να έχουν ορίζοντα πενταετίας και με αναπτυξιακά προγράμματα και με αναπτυξιακά σχέδια των Δήμων και τα λοιπά, εδώ καλούμαστε να σχεδιάσουμε με μεγαλύτερο ορίζοντα γιατί καταρχήν για τα επόμενα πέντε χρόνια με βάση το θεσμικό πλαίσιο δεν μπορεί να αλλάξει αυτός ο σχεδιασμός, αλλά και επειδή απαιτούνται και αρκετά χρήματα και για τα επόμενα πολλά χρόνια που επίσης δεν θα αλλάξει, ή όποιες τροποποιήσεις θα χρειαστεί να γίνουν, θα είναι έτσι σημειακής μορφής και δεν θα ανατρέψουν το σχεδιασμό.
Και δεν θα τον ανατρέψουν γιατί αυτός ο σχεδιασμός που με βάση το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει θα εγκριθεί με ένα ανώτερης τάξης νομοθέτημα που είναι με Προεδρικό Διάταγμα, άρα δύσκολα αλλάζει και δύσκολα ανατρέπεται. Ο αγαπητός Δήμαρχος είπε και κάτι άλλο, ότι οι προηγούμενοι σχεδιασμοί κρατούσαν πάρα πολλά χρόνια. Πέντε μπορεί και δέκα χρόνια. Από τότε που ξεκινούσαν δηλαδή, άλλαζαν τα δεδομένα μίας περιοχής και ακόμα γινόταν μελέτη και ακόμα εγκρίνονταν. Εδώ τώρα επειδή το Ταμείο Ανάκαμψης έχει πολύ σφιχτά και πολύ συγκεκριμένα και στενά χρονικά ορόσημα, θα πρέπει να τελειώσουμε πάρα πολύ γρήγορα.
Φανταστείτε αυτό που έχουμε αναλάβει και που έχουμε υπογράψει πριν ένα μήνα περίπου εμείς, ήδη έχουμε ξεκινήσει και δουλεύουμε σε συνεργασία με το Δήμαρχο σας και με την δημοτική αρχή γενικότερα. Ήδη έχουμε στείλει σε πάνω από 150 φορείς να μας δώσουν στοιχεία, πληροφορίες, δεδομένα για την περιοχή και σε ένα χρόνο από σήμερα, ουσιαστικά θα πρέπει να έχουμε τελειώσει όλη αυτή την διαδικασία της μελέτης.
Πιο συγκεκριμένα να σας πω από πλευράς του χρονοδιαγράμματος, σήμερα είμαστε εδώ και είναι μία αρχική συνάντηση. Όπως είπε και ο αγαπητός Δήμαρχος είναι μία συνάντηση γνωριμίας, είναι αυτό το kick of που λέμε, η έναρξη της διαδικασίας, προκειμένου να σας ενημερώσουμε και επιτρέψτε μου την έκφραση να σας ευαισθητοποιήσουμε λίγο παραπάνω σε αυτό το σημαντικό εγχείρημα και εσείς βέβαια από την πλευρά σας να μιλήσετε και σε άλλους συμπολίτες σας και σε άλλους φορείς. Να μπολιάσετε αυτή την συζήτηση, γιατί όλο αυτό το εγχείρημα πρέπει να γίνει συνεργατικά.
Πρέπει να γίνει μαζί με εσάς γιατί για εσάς θα είναι αυτό και παρότι παλαιότερα μπορεί αυτή η αρμοδιότητα να ανήκε στους Δήμους, αλλά επειδή όπως είπα επειδή είναι το Ταμείο Ανάκαμψης τον κύριο λόγο τον έχει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και το Τεχνικό Επιμελητήριο, εν τούτοις ο δήμος έχει μία σημαντική συμμετοχή, άρα λοιπόν οι προτάσεις από εσάς είναι όχι μόνο χρήσιμες, αλλά απαραίτητες.
Εμείς ούτος ή άλλως όπως σας είπαμε συλλέγουμε δεδομένα. Και κοινωνικά δεδομένα και οικονομικά δεδομένα και όλα τα άλλα, περιβαλλοντικά και ούτω καθεξής, γιατί το πρώτο στάδιο είναι η διάρθρωση. Πρέπει να κατανοήσουμε πλήρως τα δεδομένα έτσι ώστε να μπορέσουμε με βάση βέβαια τους κανόνες και τις προδιαγραφές που έχει εκδώσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος να γίνει αυτός ο σχεδιασμός που όπως είπα είναι πολύ σημαντικός για την περιοχή σας.
Στην περιοχή σας υπάρχουν κάποια, παλαιότερα που λεγόταν Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια που βγήκαν κατ’ εφαρμογή του νόμου 1337 του γνωστού νόμου Τρίτση το 1983. Έκτοτε όπως είπε ο Δήμαρχος πέρασε πάρα πολύ καιρός. Έγιναν μόνο κάποιες τροποποιήσεις. Μάλιστα και εκείνος ο σχεδιασμός, γιατί αυτό προέβλεπε τότε η νομοθεσία, αφορούσε μόνο ουσιαστικά κάποιες πιο συγκεκριμένες περιοχές και όχι όλη την έκταση του Δήμου.
Όπως είπα σε όλη αυτή την διαδικασία κινούμαστε με βάση προδιαγραφές που έχει εκδώσει το Υπουργείο. Σε αυτό το πλαίσιο κινούμαστε και θα δώσουμε όπως είπαμε χρήσεις γης, θα μπούμε όμως και μέσα στους οικισμούς, όπου και εκεί ότι προβλήματα έχουν εντοπιστεί όλα αυτά τα χρόνια, ακόμα και με το σχεδιασμό που έγινε με βάση το ΓΠΣ και τις χρήσεις γης που είχαν καθοριστεί. Ας πούμε αν σε ένα κεντρικό δρόμο έχει χρήσεις αμιγούς κατοικίας, το ξέρετε καλά και εσείς ότι παράδειγμα, δεν μπορούσε να γίνει ένα επαγγελματικό εργαστήριο χαμηλής όχλησης, ή γενικά μία επαγγελματική δραστηριότητα.
Αυτό μπορούμε να το αλλάξουμε και θα το αλλάξουμε. Βέβαια όπως είπα όλα αυτά θα γίνουν κάτω από κανόνες. Εσείς ότι σκέφτεστε, τόσο σε επίπεδο υποδομών αγαπητέ Δήμαρχε, δηλαδή τι λείπει από το Δήμο, τι πρέπει να προβλέψουμε σε επίπεδο υποδομών έτσι ώστε αυτά να τα προβλέψουμε. Τι άλλο πρέπει να διορθώσουμε από τον προηγούμενο σχεδιασμό; Τι άλλο πρέπει να τονίσουμε;
Στο Δήμο σας εδώ έχουμε ουσιαστικά μία περιοχή που έχει μεταποιητικές δραστηριότητες, αλλά και Logistics. Γενικά δηλαδή την επιχειρηματικότητα. Εννοείται ότι αυτό εμείς θα πρέπει να το ενισχύσουμε έτσι ώστε να υπάρξει επιπλέον οικονομική ανάπτυξη, αλλά αυτό σε συνδυασμό και ισορροπία με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, με το πολιτιστικό περιβάλλον της περιοχής, σεβόμενοι βέβαια ότι είναι χαρακτηρισμένο ως προστατευόμενο, ότι είναι χαρακτηρισμένο ως δασικό, ή αρχαιολογικός χώρος.
Άλλωστε σε αυτά δεν μπορούμε να ανατρέψουμε αν κάποιος χώρος είναι χαρακτηρισμένος ως αρχαιολογικός, ή αν έχουμε ένα, με βάση τους δασικούς χάρτες, χαρακτηρισμένη μία δασική περιοχή, ή μία προστατευόμενη περιοχή. Τις υπόλοιπες όμως περιοχές, είτε στην αγροτική περιοχή θα πρέπει να δούμε, να την αναδείξουμε, να τη συνδυάσουμε με άλλα χαρακτηριστικά, έτσι ώστε η χρήσεις που θα προτείνουμε πραγματικά να ενισχύουν αυτό που είπα πριν, την ισορροπία.
Δηλαδή να τονίζεται το φυσικό περιβάλλον, το πολιτιστικό περιβάλλον, αλλά και από την άλλη να ενισχύεται και η οικονομική ανάπτυξη έτσι ώστε η διαβίωση να είναι συνθήκες βιωσιμότητας που πραγματικά εδώ να αλλάξει και να ενισχυθεί η περιοχή.
Όλο αυτά το εγχείρημα γίνεται από μία μεγάλη ομάδα μελετητών, όπου είναι πάρα πολλές ειδικότητες. Είναι χωροτάκτες, είναι πολεοδόμοι, είναι τοπογράφοι, είναι περιβαντολλόγοι, συγκοινωνιολόγοι, γεωλόγοι, μηχανικοί που ασχολούνται με τα ρέματα. Θα δούμε τα θέματα της κλιματικής αλλαγής και στο σημείο αυτό επιτρέψτε μου λίγο να παρουσιάσω και τους συνεργάτες που είναι κάποιοι από όλη την ομάδα, γιατί όλη η ομάδα είναι πάνω από 20 μηχανικοί κυρίως που ασχολούνται . Μαζί μας λοιπόν σήμερα είναι η Δέσποινα Καρποπούλου που είναι γενική διευθύντρια στην εταιρία, είναι ο Απόστολος Ζαχαριάδης, επίσης είναι ο Τάσος ο Καμινάρης, η Δήμητρα η Δέλλα και η Αγνή η Γκυκερίου.
Όπως είπα πριν η ομάδα είναι πολυπληθέστατη και δουλεύει ήδη ένα μεγάλο επιτελείο. Ήδη έχουμε έρθει στο Δήμο, κάναμε καταγραφές στα δεδομένα τι υπάρχει. Όπως σας είπα έχουμε στείλει επιστολές σε πάνω από 150 φορείς να γνωμοδοτήσουν, όπως είναι η ΕΛΣΤΑΤ, η Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία, όπου αντλούμε και οικονομικά δεδομένα για την περιοχή που θα παρουσιάσουμε και στην συνέχεια με βάση τα χαρακτηριστικά που υπάρχουν για τον πρωτογενή, τον δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα, αλλά και πληθυσμιακά δεδομένα, γιατί όπως είπαμε με βάση τα χαρακτηριστικά αυτά θα προτείνουμε, όπου μας επιτρέπεται βέβαια και κάποιες επεκτάσεις των οικισμών.
Είναι αυτό που λέμε να επεκταθούν τα όρια της πολεοδόμησης έτσι ώστε να υπάρξουν επιπλέον πολεοδομήσεις και να μεγαλώσουν οι οικισμοί, έτσι ώστε να καλύψουν την όποια πιθανή ανάγκη σε κατοικία. Βέβαια αυτό δεν μπορούμε να το κάνουμε αλόγιστα, ούτε έτσι πολύ ελεύθερα, αλλά καθοδηγούμαστε με βάση τις προδιαγραφές και με αρκετά δεδομένα.
Ποια είναι αυτά τα δεδομένα; Βασικά χαρακτηριστικά είναι τα δημογραφικά δεδομένα, τα οποία δυστυχώς στη χώρα μας με βάση την απογραφή του 2021 γενικά ο πληθυσμός έχει μειωθεί, αλλά και ειδικότερα στην περιοχή σας έχουμε μειώσεις πληθυσμών και αυτό είναι για δύο λόγους, αφενός γιατί πράγματι στη χώρα έχουμε υπογεννητικότητα άρα δεν αυξάνεται ο πληθυσμός. Επίσης η απογραφή έγινε μέσα σε συνθήκες Covid και μετά την οικονομική κρίση που δυστυχώς πολλοί νέοι είχανε μετεγκατασταθεί στο εξωτερικό, αλλά και επειδή η ίδια η απογραφή δεν έγινε τόσο σωστά. Έγινε με ένα ψηφιακό τρόπο που απεγράφη σωστά ο πληθυσμός, ο πραγματικός πληθυσμός.
Τι σημαίνει αυτό όμως; Αν έχουμε μείωση πληθυσμού, άρα δεν δικαιολογείται τόσο με βάση την πληθυσμιακή επέκταση, η επέκταση των ορίων σε κάποιον οικισμό, αυτό είναι λίγο δύσκολο να πετύχουμε μεγάλες επεκτάσεις. Βέβαια έχουμε και ένα άλλο εργαλείο που μας επιτρέπει η νομοθεσία, το θεσμικό πλαίσιο και οι προδιαγραφές που είναι οι ενεργειακές καταναλώσεις, έτσι ώστε και από εκεί να αντλήσουμε δεδομένα και με βάση τα χαρακτηριστικά των ενεργειακών καταναλώσεων να προτείνουμε όπως είπαμε επεκτάσεις.
Με βάση τους κανόνες που σας λέω και τις προδιαγραφές που δεν μπορούμε να κινούμαστε πάρα πολύ ελεύθερα και δεν έπρεπε, γιατί φανταστείτε τότε ότι η κάθε περιοχή πρέπει να βασίζετε πάνω στην επιστήμη της χωροταξίας και στα χαρακτηριστικά αυτής της επιστήμης και το άλλο είναι σε κανόνες που όλοι εμείς οι μελετητές έπρεπε να εφαρμόζουμε για όλη την χώρα που εκπονούνται αυτά τα σχέδια. Με δεσμεύει επίσης ο υπερκείμενος σχεδιασμός όπως είναι το ρυθμιστικό σχέδιο της Αθήνας, το οποίο δίνει τις κατευθύνσεις πως θα κινηθούμε, όπως και το περιφερειακό χωροταξικό πλαίσιο, είτε τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια, τα οποία είναι είτε για την μεταποίηση, την βιομηχανία, τον τουρισμό, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ούτω καθεξής, τα οποία αυτά τα σχέδια δίνουν κατευθύνσεις για την κάθε μία περιοχή. Αυτά δεν εξειδικεύονται σε επίπεδο ιδιοκτησίας, της γης, γιατί εμείς ο όλος σχεδιασμός θα είναι σε επίπεδο ακινήτων. Δηλαδή θα αναλύσουμε με βάση και το κτηματολόγιο όλα τα ΑΕΕΚ έτσι ώστε εκεί να δοθούν χρήσεις γης και όροι δόμησης.
Είναι βέβαιο από αυτό το σχεδιασμό θα αλλάξουν οι αξίες της γης. Κάποιες περιοχές θα αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία, κάποιες ίσως λιγότερη παρότι ο γενικός σχεδιασμός θα υπάρχει μία συνολική ανάπτυξη στο Δήμο σας. Αλλά αν μία περιοχή σήμερα είναι αγροτική και πάρει χρήσεις, παράδειγμα επιχειρηματικές, αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η αξία της γης ανεβαίνει, ή το αντίστροφο.
Άρα λοιπόν όλα αυτά έρχονται και υπάρχουν και κάποια ιδιοτελή δεδομένα. Για αυτό το σκοπό η όλη επικοινωνία θα γίνεται μέσω του Δήμου. Άρα οτιδήποτε έχει ο καθένας από εσάς, είτε ως δημότης, είτε ως επιχειρηματίας, είτε ως μέλος ενός συνδέσμου, πολύ περισσότερο μέλη της δημοτικής αρχής, όλα αυτά θα έρχονται μέσω του Δήμου. Το έχουμε συζητήσει με το Δήμαρχο που θα φροντίσει να υπάρχει και μία συγκεκριμένη ηλεκτρονική διεύθυνση για αυτό. Εμείς θα τα εξετάσουμε όλα αυτά αν και δεν μπορούμε να τα υιοθετήσουμε όλα. Θα πρέπει να συνάδουν με τις προδιαγραφές, τη νομοθεσία και το θεσμικό πλαίσιο. Παράλληλα υπάρχει και ειδική πλατφόρμα από το Υπουργείο, όπου ο καθένας μπορεί να μπει εκεί και να κάνει σχόλια παρατηρήσεις».