Γνωμοδότηση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης μεγάλης κλίμακας στη Νέα Πέραμο, Αττικής από το Πανεπιστήμιο Πατρών
«Η Νέα Πέραμος προσφέρει τεχνικά πλεονεκτήματα, αλλά οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι για τον Κόλπο Μεγάρων και τον υγρότοπο Βουρκάρι είναι πολύ σημαντικοί»
Για την συνάντηση που έλαβε χώρα μεταξύ των δημοτικών παρατάξεων του Δήμου Μεγάρων με το διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥΔΑΠ Χάρη Σαχίνη και σε συνέχεια του χθεσινού μας ρεπορτάζ, σε τηλεφωνική επικοινωνία με την «Επικαιρότητα» ο Δήμαρχος Μεγάρων Παναγιώτης Μαργέτης επισήμανε πως υπάρχει κοινό μέτωπο όλων των πολιτικών δυνάμεων στα Μέγαρα για το θέμα, ενώ τόνισε πως από την ΕΥΔΑΠ είναι υποχρεωμένοι να προχωρήσουν λόγω του μεγάλου θέματος της λειψυδρίας.
«Πήγαμε λοιπόν την περασμένη Πέμπτη στην ΕΥΔΑΠ εγώ, ο Βασίλης Σάλτας ο Αντιδήμαρχος τεχνικών υπηρεσιών, ο Σπύρος ο Κορώσης και ο Γρηγόρης Σταμούλης οι επικεφαλής δηλαδή των δυο από τις τέσσερις παρατάξεις της αντιπολίτευσης και συζητήσαμε το θέμα της μονάδας αφαλάτωσης. Η ΕΥΔΑΠ λοιπόν έχει εντοπίσει το οικόπεδο που βρίσκεται μεταξύ των δεξαμενών των ΕΛΠΕ στο Πέραμα Μεγαρίδος και του στρατοπέδου των ειδικών δυνάμεων, το οποίο ανήκει στα ΕΛΠΕ και το οποίο πληροί τρεις προϋποθέσεις», ανέφερε ο Δήμαρχος και πρόσθεσε:
«Δηλαδή εκτός του ότι τα ΕΛΠΕ παραχωρούν το οικόπεδο, υπάρχει εκεί ρευματοδότηση με μέση τάση που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία της μονάδας αφαλάτωσης και είναι κοντά και ο αγωγός που μεταφέρει το νερό προς τη Σαλαμίνα και Αίγινα.
Αυτοί ψάχνουν αντίστοιχες προϋποθέσεις και στη Θίσβη και στο Λαύριο, προκειμένου να φτιάξουν τρεις μονάδες αφαλάτωσης. Λόγω του μεγέθους του οικοπέδου, δεν μπορούν να κάνουν τη μονάδα όσο μεγάλη είχαν αρχικά υπολογίσει. Δηλαδή ο αρχικός σχεδιασμός ήταν εκεί να γίνει εκεί μια μονάδα 110χιλ. κυβικών την ημέρα. Λόγω λοιπόν ότι το οικόπεδο είναι μικρό μπορούν να κάνουν μία μονάδα που είναι 30 με 40χιλ. κυβικά την ημέρα.
Εμείς τους είπαμε ότι εκεί είναι ο υδροβιότοπος, είναι προστατευόμενη περιοχή και ότι θα υπάρχει θέμα γιατί δραστηριοποιείται ψαράδες, οστρακοκαλλιεργητές και αυτοί είπαν ότι το πρόβλημα με τις μονάδες αφαλάτωσης είναι η άλμη που έχει διπλάσια πυκνότητα αλατότητα σε σχέση με το θαλασσινό νερό και ότι θα δημιουργήσει προβλήματα, αλλά ανταπάντησαν ότι την άλμη επειδή όντως δημιουργεί προβλήματα θα κάνουν αγωγό και θα τη ρίχνουν προς Ρεβυθούσα, δηλαδή από την πλευρά που είναι η προβλήτα των ΕΛΠΕ που εκεί έχει πολύ μεγάλο βάθος η θάλασσα και δεν θα επηρεάσει ούτε τα ψάρια, ούτε το περιβάλλον.
Θα πηγαίνουν στο βαθύ Κόλπο εκεί που είναι προς την Ρεβυθούσα. Εκεί ξεφορτώνουν δεξαμενόπλοια που κουβαλάνε χιλιάδες τόνους, άρα έχουν πάρα πολύ μεγάλο βύθισμα, η θάλασσα είναι όντως πολύ βαθιά εκεί. Και εκεί τους είπαμε ότι θα δημιουργήσει και σε εκείνο το σημείο πρόβλημα. Μάλιστα είχα πάρει και έκθεση περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τον Ιερόθεο Ζαχαρία, ο οποίος είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Πάτρας. Είναι περιβαντολλόγος και ασχολείται με τις επιπτώσεις των μονάδων αφαλατώσεων που τους την προσκόμισα και το ΦΕΚ προστασίας του Βουρκαρίου.
Μας είπαν ότι αν δεν χιονίσει και δεν βρέξει θα υπάρξει σοβαρότατο πρόβλημα με την υδροδότηση της Αττικής και άρα θα πρέπει να έχουμε εναλλακτικές λύσεις. Μας είπαν επίσης ότι η μονάδα αυτή θα είναι προσωρινή και ότι όταν γίνουν τα έργα εκτροπής των παραποτάμων στον Εύηνο ποταμό, τη μονάδα αυτή θα την πάρουν και θα την μεταφέρουν στα νησιά, αλλά είναι υποχρεωμένοι να έχουν κάποια εναλλακτική λύση.
Εμείς τους είπαμε να την κάνουν κάπου αλλού γιατί εκεί θα δημιουργήσει προβλήματα. Με ρώτησαν που να την πάμε, εγώ πρότεινα στον Ευταξία είναι εκεί το λιμάνι που παλιά φόρτωναν το βωξίτη. Και μάλιστα πήραν τηλέφωνο τον Ξενοκώστα να δούν σε ποιον ανήκει αυτό το κομμάτι.
Τώρα δεν ξέρω αν ήταν προσχηματικό, ή θα το εξετάσουν όντως ουσιαστικά. Τελοσπάντων για να μην τα πολυλογώ εμείς τους είπαμε ότι είναι εδώ η διοίκηση του Δήμου και η αντιπολίτευση σύσσωμη να σας δηλώσουμε ότι δεν θα επιτρέψουμε να γίνει αυτή μονάδα στην περιοχή μας, ότι εμείς θα προσφύγουμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας ώστε να το σταματήσουμε.
Μας είπαν ότι παιδιά κάντε ότι νομίζετε εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να δημιουργήσουμε εναλλακτικές λύσεις για την υδροδότηση της Αττικής. Συμφωνήσαμε ότι διαφωνούμε».
Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΣΤΑΛΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΜΕΓΑΡΕΩΝ
ΠΡΟΣ: Δήμαρχο Μεγαρέων
ΘΕΜΑ: Γνωμοδότηση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης μεγάλης κλίμακας στη Νέα Πέραμο, Αττικής
«Αξιότιμε κ. Δήμαρχε,
Σε ανταπόκριση του αιτήματός σας, σας απευθύνω την παρούσα επιστολή προκειμένου να σας διατυπώσω τις απόψεις μου σχετικά με το ζήτημα της αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη σχεδιαζόμενη λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης μεγάλης κλίμακας στη Νέα Πέραμο, Αττικής. Η πρόταση της ΕΥΔΑΠ για τη δημιουργία μονάδας αφαλάτωσης δυναμικότητας 40 εκατομμυρίων m³/έτος αποτελεί σημαντική παρέμβαση στο πλαίσιο αντιμετώπισης της λειψυδρίας στην Αττική. Η επιλογή της Νέας Περάμου στηρίζεται στην υπάρχουσα υποδομή αγωγού, που επιτρέπει την άμεση διοχέτευση του παραγόμενου νερού στο δίκτυο. Ωστόσο, η κλίμακα αυτής της παρέμβασης σε έναν κλειστό και ρηχό κόλπο ενέχει σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους.
Ιδιαιτερότητες του Κόλπου Μεγάρων και Υδροδυναμική της Άλμης
Η παραγωγή 110.000m3 πόσιμου νερού ημερησίως συνεπάγεται την απόρριψη σχεδόν ισόποσης (ή και μεγαλύτερης) ποσότητας άλμης, δηλαδή περίπου 110.000-130.000 m3/d υπέρπυκνου διαλύματος κάθε μέρα. Ο κόλπος των Μεγάρων, ως ημίκλειστος σχηματισμός με χαμηλή υδροδυναμική ενέργεια, παρουσιάζει σοβαρές δυσκολίες στην αφομοίωση αυτού του όγκου.
- Συσσώρευση Άλατος: Η άλμη με αλατότητα 70-90 psu βυθίζεται στον πυθμένα και εξαπλώνεται
ως πυκνό ρεύμα. Σε ρηχά νερά (μέσο βάθος 5-10 μέτρα στην παράκτια ζώνη), η έλλειψη κάθετης ανάμειξης μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη στρωμάτωση, όπου το πολύ υψηλής αλατότητας στρώμα αποκόπτει το βένθος από το οξυγόνο, δημιουργώντας “νεκρές ζώνες”.
- Χρόνος Ανανέωσης: Λόγω των ασθενών ρευμάτων στον εσωτερικό Σαρωνικό, ο χρόνος ανανέωσης των υδάτων είναι αργός, γεγονός που ευνοεί τη μακροπρόθεσμη άνοδο της μέσης αλατότητας ολόκληρης της περιοχής, επηρεάζοντας τη φυσιολογική ισορροπία των θαλάσσιων οργανισμών.
Ο Υγρότοπος “Βουρκάρι” και η Προστασία Natura 2000
Η δημιουργία μιας μονάδας αφαλάτωσης 40 εκατομμυρίων m3 σε μια ρηχή περιοχή κοντά σε υγροτόπους Natura 2000, αποτελεί ένα εγχείρημα υψηλού περιβαλλοντικού κινδύνου. Οι επιπτώσεις δεν θα είναι μόνο τοπικές αλλά μπορούν να επηρεάσουν τη δυναμική μεγάλων παράκτιων συστημάτων, μέσω της αύξησης της αλατότητας, της χημικής ρύπανσης και της υδρολογικής αποσταθεροποίησης.
- Υδρολογία: Εάν χρησιμοποιηθούν παράκτιες γεωτρήσεις για την άντληση των 110.000 m3/d, η ταπείνωση του υδροφόρου ορίζοντα μπορεί να προκαλέσει την αποξήρανση των βάλτων του υγροτόπου.
- Χημική Επιβάρυνση: Η χρήση αντικαθαλατωτικών (antiscalants) και βιοκτόνων (χλώριο) σε μια μονάδα τέτοιου μεγέθους μπορεί να οδηγήσει σε αλλοίωση της χλωρίδας του υγρότοπου.
- Νομικό Πλαίσιο: Το έργο απαιτεί υποχρεωτικά τη “Δέουσα Εκτίμηση”, καθώς οι επιπτώσεις στον υγρότοπο μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες.
Επιπτώσεις στη Βενθική Βιοποικιλότητα και την Αλιεία
Τα λιβάδια Posidonia oceanica (Ποσειδωνία) στην περιοχή αποτελούν προστατευόμενο οικότοπο προτεραιότητας και είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στην αλατότητα άνω των 40 psu.
| Παράμετρος | Επιπτώσεις | Μηχανισμός |
| Posidonia
oceanica |
Υψηλός κίνδυνος συρρίκνωσης | Υπέρβαση ορίων αλατότητας στον πυθμένα |
| Αλιευτικά Αποθέματα | Μείωση παραγωγικότητας | Παράσυρση προνυμφών και υποξία |
| Τοπικοί Αλιείς | Σοβαρή
οικονομική ζημιά |
Καταστροφή περιοχών
αναπαραγωγής στον κόλπο |
| Βένθος | Υποβάθμιση κοινοτήτων | Συσσώρευση χημικών
και υποξία |
Ενεργειακή Ένταση και Κλιματικό Αποτύπωμα
Η λειτουργία της μονάδας των 40 εκατομμυρίων κυβικών είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα. Με ειδική κατανάλωση 3,5 kWh/m3, η ετήσια απαίτηση ανέρχεται σε περίπου 140 GWh. Η ενέργεια αυτή, εάν προέρχεται από το συμβατικό δίκτυο, θα αυξήσει σημαντικά τις εκπομπές CO2 της περιοχής.
Συμπέρασμα και πρόταση
Η Νέα Πέραμος προσφέρει τεχνικά πλεονεκτήματα, αλλά οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι για τον κόλπο Μεγάρων και τον υγρότοπο Βουρκάρι είναι πολύ σημαντικοί. Η μεταφορά της μονάδας σε περιοχή μεγαλύτερου θαλάσσιου βάθους, με ισχυρότερα ρεύματα που θα διασφαλίζουν ταχύτερη αραίωση της άλμης και η αποφυγή προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, θα εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του έργου και του θαλάσσιου οικοσυστήματος».
Με τιμή, Ιερόθεος Ζαχαρίας